Jak przygotować dach na zimę? Praktyczny przegląd krok po kroku

Jesienne deszcze, silny wiatr, śnieg oraz wielokrotne przechodzenie temperatury przez zero stanowią poważny sprawdzian dla każdego dachu. Nawet niewielka nieszczelność, poluzowana dachówka czy niedrożny odpływ mogą zimą doprowadzić do zawilgocenia izolacji, uszkodzenia obróbek blacharskich, a nawet przecieku do wnętrza budynku.

Dlatego przeglądu dachu nie warto odkładać do pierwszych mrozów. Najlepiej wykonać go pod koniec lata lub jesienią, kiedy warunki pozwalają jeszcze bezpiecznie przeprowadzić konserwację i niezbędne naprawy. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę i jak przygotować dach na sezon zimowy.

1. Zacznij od dokładnych oględzin dachu

Pierwszym etapem powinno być sprawdzenie stanu całej połaci dachowej. Na dachu skośnym należy zwrócić uwagę przede wszystkim na:

• pęknięte, przesunięte lub brakujące dachówki,
• poluzowane arkusze blachy i elementy mocujące,
• uszkodzenia powłok ochronnych pokrycia,
• stan kalenicy i grzbietów,
• szczelność koszy dachowych,
• miejsca styku pokrycia z kominem, ścianą lub lukarną,
• obróbki wokół okien i wyłazów dachowych.

W przypadku dachu płaskiego trzeba skontrolować powierzchnię hydroizolacji. Niepokojące są pęcherze, pęknięcia, rozwarstwienia, mechaniczne uszkodzenia membrany oraz miejsca, w których długo utrzymuje się woda.

Oględziny można rozpocząć z poziomu gruntu, balkonu lub okna dachowego. Wejście na połać, zwłaszcza stromą, powinno zostać powierzone dekarzowi wyposażonemu w odpowiednie zabezpieczenia. Nie należy wchodzić na dach mokry, oszroniony ani oblodzony.

2. Sprawdź obróbki blacharskie i wszystkie newralgiczne połączenia

Obróbki komina, attyk, ścian, gzymsów oraz pasów nadrynnowych i podrynnowych należą do miejsc najbardziej narażonych na działanie deszczu, śniegu i wiatru. Z czasem połączenia mogą się rozszczelnić, a elementy metalowe — odkształcić lub poluzować.

Należy sprawdzić, czy:

• obróbki dobrze przylegają do podłoża,
• nie występują szczeliny ani ślady korozji,
• mocowania pozostają stabilne,
• uszczelnienia nie są spękane lub wykruszone,
• woda jest prawidłowo kierowana na pokrycie albo do systemu rynnowego.

Przy montażu i uszczelnianiu obróbek blacharskich może być stosowany klej bitumiczny do blach ENKE Enkolit 11 kg. Tworzy on trwale plastyczne połączenie, jest odporny na działanie wilgoci i może być używany między innymi przy pasach nadrynnowych, obróbkach kominów, attyk oraz gzymsów.

Do elastycznego klejenia i uszczelniania wielu typowych materiałów budowlanych przeznaczony jest natomiast Sikaflex-11 FC Purform. Produkt może być stosowany na zewnątrz i zachowuje odporność na warunki atmosferyczne. Dobór materiału zawsze powinien jednak uwzględniać rodzaj podłoża, konstrukcję połączenia oraz zalecenia producenta.

Napraw nie należy wykonywać na przypadkowo dobranych masach. Zastosowanie produktu niekompatybilnego z pokryciem lub istniejącą hydroizolacją może jedynie zamaskować problem i utrudnić późniejszą, właściwą naprawę.

3. Oczyść rynny, rury spustowe i odpływy dachowe

Jesienią system odwodnienia może zostać zablokowany przez liście, gałązki, mech i osady. Niedrożna rynna przestaje skutecznie odbierać wodę, która może przelewać się na elewację albo przedostawać pod pokrycie. Zimą zalegająca woda zamarza i zwiększa obciążenie rynien, połączeń oraz haków.

Przed nadejściem mrozów warto:

1. Usunąć liście i zanieczyszczenia z rynien.
2. Przepłukać rury spustowe wodą.
3. Skontrolować szczelność połączeń.
4. Sprawdzić spadek rynien i stabilność haków.
5. Oczyścić kosze zlewowe, wpusty i odpływy.
6. Upewnić się, że woda jest odprowadzana z dala od fundamentów.

Szczególnej uwagi wymagają dachy płaskie. Zablokowany wpust może spowodować powstanie zastoiska, a zamarzająca woda dodatkowo obciąża hydroizolację.

Przy wykonywaniu lub modernizacji odwodnienia dachu płaskiego można wykorzystać wpust dachowy SOPREMA DRAINI BTM. Jest on przeznaczony do odprowadzania wody z dachów płaskich, tarasów, balkonów i stropodachów. Kołnierz z papy modyfikowanej SBS umożliwia szczelne połączenie z kompatybilnym systemem hydroizolacji. Konstrukcja produktu przewiduje również możliwość zastosowania opaski grzewczej, która może ograniczyć ryzyko zamarzania odpływu.

4. Skontroluj kalenicę i wentylację połaci

Prawidłowa wentylacja dachu pomaga odprowadzać wilgoć z przestrzeni pod pokryciem. Ma to szczególne znaczenie zimą, gdy duża różnica temperatur pomiędzy wnętrzem budynku a otoczeniem sprzyja kondensacji pary wodnej.

Niedostateczna wentylacja może prowadzić do:

• zawilgocenia termoizolacji,
• pogorszenia jej parametrów,
• rozwoju pleśni i grzybów,
• zawilgocenia elementów drewnianej więźby,
• powstawania zacieków na poddaszu.

Trzeba sprawdzić, czy otwory wlotowe przy okapie oraz wylotowe w rejonie kalenicy nie są zasłonięte przez liście, gniazda, izolację lub inne zanieczyszczenia. Elementy kalenicowe powinny jednocześnie umożliwiać przepływ powietrza i zabezpieczać dach przed nawiewaniem śniegu oraz deszczu.

Taką funkcję pełni taśma kalenicowa Koramic Flexi 300 mm. Łączy ona wentylację kalenicy z ochroną przed przedostawaniem się pod pokrycie wody, śniegu i zanieczyszczeń. Paski kleju butylowego ułatwiają szczelne dopasowanie taśmy do pokrycia.

Alternatywnym rozwiązaniem jest szczotka kalenicowa Corovent S, przeznaczona do wentylowania połaci oraz zabezpieczania rejonu kalenicy przed insektami, wodą i nawiewanym śniegiem. Elastyczna szczotka dopasowuje się do kształtu dachówek.

5. Obejrzyj dach również od strony poddasza

Nie wszystkie uszkodzenia można dostrzec z zewnątrz. Podczas intensywnych opadów warto obejrzeć konstrukcję od strony poddasza i poszukać:

• ciemnych plam na drewnie,
• zacieków na membranie lub izolacji,
• zawilgoconej wełny mineralnej,
• wykwitów i śladów pleśni,
• światła prześwitującego przez nieszczelności,
• skroplin na elementach konstrukcji.

Wilgotna termoizolacja traci część swoich właściwości, dlatego nie należy ograniczać naprawy do zamalowania widocznego zacieku. Najpierw trzeba odnaleźć i usunąć źródło wilgoci, a następnie ocenić stan ocieplenia oraz więźby.

Warto również upewnić się, że izolacja nie blokuje szczeliny wentylacyjnej i że połączenia paroizolacji po stronie wnętrza pozostają szczelne.

6. Sprawdź okna dachowe, wyłazy i kominy

Okna dachowe i wyłazy są narażone na duże ilości spływającej wody oraz zaleganie śniegu. Przed zimą należy oczyścić ich kołnierze i kanały odwadniające, sprawdzić stan uszczelek oraz skontrolować połączenie z pokryciem.

Przy kominie trzeba zwrócić uwagę nie tylko na obróbkę, lecz także na stan czapy, spoin i tynku. Woda wnikająca w niewielkie pęknięcia może zamarzać, rozszerzać się i stopniowo powiększać uszkodzenie.

Wszelkie prace przy przewodach kominowych powinny być wykonywane przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje. Jesień jest również dobrym momentem na obowiązkowy przegląd i czyszczenie przewodów przez kominiarza.

7. Przygotuj dach na śnieg i oblodzenie

Na dachach skośnych zsuwający się śnieg może stanowić zagrożenie dla osób, samochodów, tarasów oraz elementów systemu rynnowego. Stan zabezpieczeń przeciwśniegowych — płotków, belek, rur lub rozbijaczy śniegu — powinien zostać oceniony przed rozpoczęciem sezonu.

Rozmieszczenie zabezpieczeń musi odpowiadać między innymi:

• nachyleniu i geometrii połaci,
• rodzajowi pokrycia,
• długości połaci,
• lokalnym obciążeniom śniegiem,
• położeniu wejść, chodników i miejsc parkingowych.

Takich elementów nie należy montować przypadkowo. Ich dobór i rozmieszczenie powinny zostać określone przez projektanta, producenta systemu dachowego lub doświadczonego dekarza.

Trzeba również pamiętać, że samodzielne odśnieżanie dachu może być niebezpieczne i łatwo prowadzi do uszkodzenia pokrycia. Jeżeli zalegający śnieg budzi obawy, należy zlecić ocenę sytuacji specjalistycznej ekipie.

8. Drobna naprawa czy interwencja dekarza?

Właściciel budynku może samodzielnie oczyścić dostępne rynny, przeprowadzić oględziny z bezpiecznego miejsca i sprawdzić poddasze. Naprawę dachu lepiej jednak powierzyć fachowcowi, szczególnie gdy problem dotyczy:

• większego przecieku,
• uszkodzenia konstrukcji,
• obróbek kominowych i attyk,
• hydroizolacji dachu płaskiego,
• okien dachowych,
• przemieszczonych elementów pokrycia,
• zabezpieczeń przeciwśniegowych,
• prac wymagających wejścia na stromą połać.

Profesjonalna ocena pozwala ustalić przyczynę problemu, a nie tylko usunąć jego widoczne skutki.

Jesienny przegląd dachu — krótka lista kontrolna

Przed nadejściem zimy warto sprawdzić:

• stan dachówek, blachy lub hydroizolacji,
• mocowania i obróbki blacharskie,
• kalenicę, grzbiety oraz kosze dachowe,
• okolice kominów, okien i wyłazów,
• drożność rynien, rur spustowych i wpustów,
• wentylację połaci oraz poddasza,
• stan termoizolacji i więźby,
• zabezpieczenia przeciwśniegowe,
• miejsca występowania zacieków i korozji.

Dach przygotowany przed zimą to mniejsze ryzyko kosztownych napraw

Regularny przegląd pozwala wykryć niewielkie usterki, zanim śnieg, mróz i silny wiatr zamienią je w poważne uszkodzenia. Szczególnie ważne są szczelne obróbki, drożne odwodnienie oraz sprawna wentylacja połaci. To właśnie te elementy w dużej mierze decydują o trwałości pokrycia, izolacji i konstrukcji dachu.

Materiały do wykonania i konserwacji dachów można znaleźć w sklepie internetowym Dachland. Przed zakupem warto upewnić się, że wybrany produkt jest kompatybilny z istniejącym pokryciem i przewidzianą technologią wykonania.

Produkty wymienione w artykule

• Klej bitumiczny do blach ENKE Enkolit 11 kg — do klejenia i uszczelniania obróbek blacharskich.
• Sikaflex-11 FC Purform — elastyczny klej i materiał uszczelniający do wielu podłoży budowlanych.
• Wpust dachowy SOPREMA DRAINI BTM — element odwodnienia dachów płaskich, tarasów i balkonów.
• Taśma kalenicowa Koramic Flexi 300 mm — wentylacja kalenicy oraz ochrona przed wodą, śniegiem i zanieczyszczeniami.
• Szczotka kalenicowa Corovent S — wentylacja i zabezpieczenie kalenicy przed nawiewaniem śniegu, wody oraz insektami.